Over Paul Van Nevel

Paul van Nevel is artistiek directeur van het Huelgas Ensemble, dat hij 1971 oprichtte in het verlengde van zijn activiteiten aan de Schola Cantorum Basiliensis.  Hij staat bekend als een pionier en boegbeeld voor de Europese polyfonie van de twaalfde tot de zestiende eeuw. Paul Van Nevel staat voor een interdisciplinaire benadering van de originele bronnen, rekening houdend met de tijdsgeest (literatuur, oude uitspraak, temperament en tempo, retoriek...).  Hij gaat op zoek naar onbekende werken, waaronder de vergeten schatten van de Vlaamse polyfonie.

Paul Van Nevel gebruikt zijn kennis van de Europese muziekbibliotheken om steeds weer onbekende werken met zijn ensemble uit te voeren. Zijn programma’s verrassen door originele invalshoeken en een fenomenale repertoirekennis van de polyfonie van de middeleeuwen en de renaissance.

Hij was gastdocent aan het Sweelinck Conservatorium Amsterdam, de Musikhochschule Hannover, de Centre de Musique ancienne de Genève en is nu al sinds 30 jaren gastdirigent van het Nederlands Kamerkoor.

Hij schreef onder meer een monografie over Johannes Ciconia en een werk over Nicolas Gombert. Hij gaf ook transcripties van renaissancemuziek uit bij de Duitse uitgeverij Bärenreiter.  

Bovendien schreef hij een boek over de stad Lissabon. In dit boek beschrijft hij zijn dertigjarige relatie met de stad aan de hand van atmosferische indrukken, persoonlijke voorkeuren, expliciete details en toevallige ontmoetingen.  

In 2018 verscheen het boek van Paul Van Nevel, “Het landschap van de polyfonisten: De wereld van de Franco-Flamands (1400-1600)“ waarin hij de hypothese naar voor schuift dat de imitatieve en melancholische stijl van deze componisten ontstaan is door de natuur van de landschappen (de stilte, de geborgenheid, de melancholie) waarin de Franco-Flamands hun kindertijd hebben doorgebracht.  Voor dit boek ontving hij in 2019 de ‘Luc Verbekeprijs’ van het Komitee voor Frans-Vlaanderen.

Paul Van Nevel ontving diverse onderscheidingen waaronder de ‘Prix in Honorem’ van de Académie Charles Cros (1994) en de ‘Choc de l’année’ (Le monde de la Musique), de ‘Edison prijs’, de ‘Cannes Classical Award’, verschillende ‘Caecilia"-prijzen’ van de Belgische Muziekpers, de ‘Carrièreprijs’ van de Belgische klassieke radiozender ‘Klara’, de ‘Preis der deutschen Schallplattenkritik’ en diverse prijzen van de Duitse muziekprijs ‘ECHO Klassik’.

Zijn opnames van het ‘Eton choirbook’ (Sony Classical, 2012) en ‘La Oreja de Zurbarán’ (Cypres records, 2014) kregen alle lof van de buitenlandse pers toegezwaaid. Voor de opname ‘Les trésors de Claude Le Jeune’ (Sony Classical, 2014) ontving hij de ‘Diapason d'Or de l’année 2014’ en voor ‘Wolfgang Rihm: Et lux’  (ECM, 2015) de ‘Diapason d'Or de l’année 2015’.  De meest recente onderscheiding is een ‘Choc du mois’ van het tijdschrift ‘Classica’ in februari 2017 en een ‘Preis der deutschen Schallplattenkritik’ (Bestenliste 1/2017) voor de cd-opname ‘The mirror of Monteverdi’, en de 'OPUS KLASSIK' 2019 prijs opera-opname van het jaar (opera tot de 18e eeuw) voor de CD-opname 'Francesca Caccini: La liberazione di Ruggiero dall’isola d’Alcina'.

Paul Van Nevel is een internationaal bekend cigarier.


Publicaties

Het landschap van de polyfonisten - De wereld van de Franco-Flamands (1400-1600)

Waarom kwamen de polyfonisten alle uit dezelfde streek van Zuidwest-België en Noord-Frankrijk en wat was de invloed daarvan op hun muziek?
Een zeer originele analyse van de leefwereld, het ‘culturele landschap’ van de 15de en de 16de-eeuwse muzikanten. Van Nevel werkte, samen met fotograaf Luk Van Eeckhout 20 jaar aan dit boek.  
Met CD en niet minder dan 168 prachtige foto’s.

Fotografie : Luk Van Eeckhout
Aantal blzn : 288
EAN: 9789401453998
Uitgeverij: Lannoo

Download Brochure (PDF)

Dertig jaar verslaafd aan Lissabon

Paul Van Nevel heeft twee muzen: muziek en poëzie. De dichter Slauerhoff lokte hem in 1973 met een wazige overzeese stem naar Lissabon, met verzen die het doelloos dwalen in de wijken van die stad beschreven en de fado bezongen. Lisboa zou de jonge man nooit meer loslaten.

‘De stad was onuitputtelijk in haar volkse, dikwijls on-Europese tradities, in haar literaire emoties, in haar architectonische wanorde en vooral: in haar meesterlijke omgang met de tijd, een leven zonder uur, het volkomen ignoreren van het Europese tijdsgevoel.’
Zo vaak als zijn beroepsbezigheden en zijn bankrekening het toelieten, vertrok Paul Van Nevel voor een aantal dagen en nachten naar Lisboa. En dat was bijna eenmaal per maand.

In dit boek schrijft hij zijn dertigjarige relatie met de stad neer aan de hand van atmosferische indrukken, persoonlijke voorkeuren, expliciete details en toevallige ontmoetingen.
Het wordt een liefdesbrief voor de stad. Een verslaving ondergaat een trage metamorfose en wordt een liefdesrelatie. Dit relaas heeft toch een aantal dingen gemeen met een stadshandleiding. Maar dan wel een zonder de evidente toeristische punten waar alle reisgidsen zich op storten.

ISBN: 9789064454288 · 2006 · paperback 17 x 21 cm – 264p. - geïllustreerd.
Uitgeverij Epo www.epo.be

Nicolas Gombert en het avontuur van de Vlaamse polyfonie

Dit boek is opgevat als een gids voor de geïnteresseerde luisteraar en liefhebber van de polyfonie. Het beschrijft de boeiende periode van het einde van de 14de tot het begin van de 17de eeuw, waarin het toenmalige Vlaanderen Europa muzikaal domineerde. Vragen komen aan bod zoals: waar genoten de polyfonisten hun opleiding, welke was hun taak als lid, zanger of componist van een kapel, hoe hebben zij hun werken gecomponeerd, welke was de sociale context van hun tijd,... Aan het boek werd een CD toegevoegd met een viertal werken van resp. Gombert, Binchois en Crecquillon.

De Nederlandstalige versie dateert van 1992. In 2004 werd de tekst volledig gereviseerd en uitgegeven in het Frans onder de titel "Nicolas Gombert et l'aventure de la polyphonie franco-flamande".

ISBN 90-73737-01-X - 1992
Uitgeverij Libri Musicae (1992)

Johannes Ciconia (ca. 1370-1411)

In dit boek benadert Van Nevel Johannes Ciconia vanuit zijn muziek, met de bedoeling om aan musici een basis aan te reiken voor een verantwoorde interpretatie van zijn oeuvre. Het boek vormde ook de basis van de opname van de integrale werken van Ciconia, eerst op LP (voor Musique en Wallonie), nadien (in 1997) door Pavane heruitgegeven op CD.

D/1981/2613/1 - - 1981 - 144 pagina's - geïllustreerd
Uitgegeven door NV Jura, Berchem
Franse vertaling: D/1982/2613/6 - 1982
Uitgeverij De Notenboom

Polyfonie en Ars Subtilior

Dit boekje is een inleiding in de kunst van de Ars subtilior, de muziek die voornamelijk in het zuiden van Frankrijk ontstaan is in de periode van ca. 1360 tot ca. 1415. Het omvat een korte beschrijving van de stijl, de notatie, de bronnen en de esthetiek.

28 pagina's - geïllustreerd.
Uitgeverij De Monte Leuven (1974)

Partituren

Voor Bärenreiter (Kassel, Basel, Londen, New York) editeerde Paul van Nevel een aantal instrumentale werken uit de renaissance in de reeks "Frutti Musicali". Hij baseerde zich hiervoor op origineel bronnenmateriaal en schreef de partituren uit in een hedendaags notenschrift, en gaf zo een belangrijke impuls aan de authentieke uitvoering van deze muziek, zowel door professionele musici, als door gevorderde amateurs.